Pilots:
we hebben 1 Duitstalige pilot (relatief oude, die ik eens in 91 had gekocht) en 2 Engelse (eerste auteur mij nu onbekend + 1 van Imray: "West Germany & Denmark") (deze laatste geleend van "Louno"=Francis Vandecalseyde):
die pilots geven een gevoel dat men zich beter voorbereid heeft, maar in feite is het pure lektuur, aanbevelingen, weinig navigatie-gegevens, want ik vind het belangrijkste een goede kaart met goed detail voor haven-ingangen...
(het viel mij op dat tussen de drie pilots die we lazen, er nogal verschillen waren van appreciatie over gezelligheid van haventjes: wat de ene té druk noemde, beschreef de andere als gezellig, enz...)
Voorafgaandelijke beschouwing
Mijn oudste zoon Baptiste (goede zeiler & navigator) heeft Outlaw met enkele vrienden en zoon William in de eerste week van juli 2003 gebracht tot Delfzijl via etappes Breskens-Willemstad-via staande mastroute-A'dam-IJsselmeer-Kornwederzand-Harlingen-Vlieland-Borkum (om mij op te halen vaarde hij met stroom Borkum-delfzijl 11 mijl, waar ik met auto toekwam en zijn vrienden met mijn auto naar belgië terugreden: we vervolgden dan de zomervakantie in familie).
vervolgens:
- Delfzijl-Helgoland (90m.) (in 11 uur gevaren met NW 5-6 bf) (Helgoland: zie verder)
- Helgoland-Brunsbuttel (=ingang kiel-kanaal) (45m. waarvan 20m. op beschut water van de Elbe) (snelle etappe met veel stroom mee in de Elbe)
- Kielerkanaal ("nord-ost-kanaal") tot duits vakantiestadje Laboe 5m. uit het kielerkanaal
- Laboe - Zuid-Denemarken (eerste haven in Denemarken=Aëroskobing op eiland Aëro)(30m.)
Kielerkanaal:
- is geen enkel probleem! (doorgangsrecht te betalen aan de Oost-sluizen in Baltische zee, nl. Holtenau)
- juist in het kanaal voorbij de sluizen van Brunsbuttel, juist achter de sluizen aan de noordkant, is er het beschut jachthaventje van Brunbuttel, welke m.i. interessant is om inkopen te doen (er zijn enkele Aldi's en zo'n warenhuizen op 100-300meter van 't haventje, en je kunt er alles zéér goedkoop kopen en met het winkelkarretje tot aan de boot komen!), en om te wachten om 's morgens vroeg te vertrekken, in theorie mag men kanaal maar bevaren in klaarlichte dag (05u00-22u00)
- gemakkelijk te doen in 10u (ongeveer 55 m.) en is niet vervelend want véél groen
- er zijn weinig interessante stopplaatsen, misschien enkel Rensburg (dichter bij Kiel dan bij Brunsbuttel) waar treinstation op 250meter is en soms interessant om iemand op of af te halen (haventje van Rensburg ligt via een zijkanaaltje van het groot kanaal (1mijl omweg)
- aan oost-zijde is terug sluizencomplex Holtenau (waar je moet betalen in een bureau juist aan de sluis)
- in beide sluizen (west/oost) zijn er drijvende vuile lage ponton-boomstronken) (fenders in water laten drijven): eigenlijk best naast een ander gaan liggen,...: pontons erg glad en gevaarlijk!!!
Zuid-Denemarken
wij hebben enkel Zuid-Denemarken verkend, om diverse redenen:
- het schijnt dat dit het gezelligste deel is (mijn kinderen, en ik ook! - wensen tijdens vacantie toch een beetje volk rond hen en hebben een hekel aan "éénzame havens")
- naar verluidt is het zuiden toch representatief voor gans Denemarken
- na de lange afstanden België-Kiel, wilden we "profiteren" in gezellige haventjes, beetje uitslapen, fietsje huren, boekje lezen, aquarelletje maken, aperootje pakken en gezellig babbelen, enz.
in feite heb je drie gebieden in Zuid- en ook gans Denemarken:
- tussen vaste land Denemarken en het grote eiland "Fyn" = Little Belt
- tussen Fyn en grote eiland "Seeland" (waar uiterst rechts Kopenhagen ligt) = Great Belt
- tussen Seeland en Zweden = Sund
Wij hebben Zuid-Fyn en de Great Belt-streek gedaan:
in etappes uitgedrukt:
- Laboe -via Marstal (zonder daar binnen te lopen) naar Aëroskobing
- Aëroskobing-svendbord en Tröense
- Troense naar Langeland (haventje Lohals)
- Lohals - Korsor- Nyborg
- Nyborg-Kerteminde onder de nieuwe enorme brug van Fyn naar Seeland (passeren in 't midden!!!)
- Kerteminde - Omö (klein eilandje oostwaarts)
- Omö - Lundeborg (op Fyn)
- Lundeborg - Faaborg (zw-Fyn)
- Faaborg - Dyreborg
- Dyreborg - Aëroskobing
- 1 dag Aëroskobing
- Aëroskobing - Marstal
- Marstal - Schlei-rivier Duitsland, 2 rivieringangen boven kiel!!! - Haventje Arnis (zéér mooi!)
- Schlei - Laboe (Kielerkanaal - ingang)
Aanbevelingen
De écht aan te bevelen haventjes in Zuid-Denemarken zijn:
absoluut niet te missen: Aëroskobing (dé absolute "must") - Faaborg - Dyreborg (zéér klein maar diep genoeg) - Omö (eilandje is machtig en haventje subliem!!!, ook een must) - Svenborg (grotere stad, maar 't was daar leuk omdat er internationale classic-boats regatta's waren met de koning van Denemarken en Noorwegen) - Lundeborg (we hadden 7 beaufort in 't gat om aan lager wal binnen te varen,...was opletten geblazen: maar 't is niet altijd zo'n wind!) - Lohals (leuk, mooie wandelingen, géén winkels) - Kerteminde (grote marina)
Haventjes in Zuid-Denemarken
Wij hadden prachtig weer zoals overal wellicht deze zomer 2003, zon/zon/zon, slechts éénmaal véél wind (Lundeborg), en wij waren de enige Belgen, ik heb maar één andere Belg in flottielje gezien in Svendborg)
Het zeilpubliek is 6/10e Denen, 3/10e Duitsers en 1/10e Nederlanders: de Denen hebben meestal kleinere zeilboten (rond de 9m)
Men gaat best in de échte haven liggen aan de kade voor zeilboten: de jachthavens (met palen-systeem) zijn té klein, de palen té dicht (we kunnen er niet tussen!): de ambiance is ook in de havens zelf
Het heeft me verbaasd dat én sanitair én accommodatie van electriciteit/water enz. eerder aan de zwakke kant is,... wat ik van de Hygiënische denen niet had verwacht: omdat er dus weinig electriciteitsvoorzieningen is, moet men best wat vroeger in de havens toekomen, rond 15u00, dan ligt men nog tegen de kade en is er nog een stekker voor electra vrij...
Algemeen
Denemarken is m.i. niet zo kostelijk als men hier steeds zegt!
Hoe dichter bij Kopenhagen, hoe duurder wel (Kobenhagen is str....-duur: wij zijn met de trein vanuit Nyborg een kijkje gaan nemen naar Kobenhagen)
Er is weinig keuze in de winkels van Zuid-Denemarken: de prijzen zijn wat hoger dan bij ons. In Duitsland evenwel zijn de winkelprijzen spotgoedkoop, wat ik niet wist
In Z-Denemarken kost een 33cc-pintje op een café-terras ongeveer 15 à 17 Deense kronen (=5,6 ex-BeF) (er is géén euro-munt in Denemarken!), wat dus niet zo schandalig duur is (wijn en bier in de winkels is zoals bij ons)
Men kan meestal overal goede Deense fietsen huren (dag/halve dag)
De diesel is rond de 1,0 euro/liter, ook in Duitsland
Duitsland, deel onder vasteland Denemarken: "Schlei":
Men had mij gezegd dat vanuit Zuid-Denemarken het eens interessant was Duitse grote rivieren aan te doen boven Kiel en de "Kieler-bucht": Duitsers zeiden dat de Schlei zeer mooi was, en inderdaad, het was een leuke etappe Marstal-Schlei (25m.), en dan 5mijl in de rivier tot Arnis was écht mooi, doch een beetje "Veerse Meer-achtig" (Arnis is een mooi dorpje maar niet echt druk, zelfs weinig volk)
Helgoland
Als je kunt passeren in Helgoland, is het interessant voor taksvrije diesel (in de bijhaven) (en zware alcohol en sigaretten, maar wij roken niet en drinken geen whisky...)
(aanloop helgoland toch wel te bekijken, maar éénvoudig, best bij klaarlichte dag)
Terugvaart/-reis
Wij hebben gekozen voor dag-etappes, met daarénboven de optie de boot te laten liggen (bij einde verlof rond 4 augustus 2003) ergens op het IJselmeer, omdat oudste zoon Baptiste nog met vrienden daar wilde zeilen en de boot terugbrengen in een slot-congé rond 15 augustus (hij vertrok dan voor één jaar naar Italia - Bologna, John Hopkins university):
wij vaarden:
- dag 1: Laboe-sluizen Holtenau (05u00 's morgens) - sluizen Brunsbuttel (16u00)-Cuxhaven (18u30)
(Cuxhaven is véél beter en gezelliger dan verwacht!)
- dag 2: Cuxhaven - Norderney (ten allen tijde toegankelijk waddeneiland & -haven) (ook nog gezellig,
Fietsverhuur, proper & mooi stadje en marina) (kleine 55m.)
- dag 3: Norderney - Lauwersoog (60m): voor ons een machtige etappe Z-wind, géén golven, 5bf,...we vlogen! Lauwersoog is de friese haven aan vaste land: ingang tussen Schiermonnikenoog en Ameland
Eigenlijk voor de normale tocht naar België terug is Lauwersoog een ommetoer, en gaat men beter door naar Vlieland of Terschellingen of Den Helder...
Maar wij wilden door Friesland varen: het "Dokkumer ee" (kanaal en plassen van Lauwersoog naar Harlingen via Leeuwaarden) is bijzonder mooi: let op, Outlaw steekt 2m00, en ik belde het friese waterschap op dat mij garandeerde dat het kanaal 1m90 + 15cm erbovenop was, zodat we er inderdaad doorkonden uiteraard met staande mast: was zéér mooi via Dokkum, Franiker, Bartlehiem enz (=allemaal dorpjes van de 11-steden-tocht: mooi, eigenlijk méér tijd ervoor nemen! Leeuwaarden is bloedmooie stad met prachtige musea en huizen, dorpjes zijn de moeite om erin te lopen, men kan overal stoppen)
- dag 4: doorheen Dokkumer-ee naar Harlingen (totaal Lauwersoog-Harlingen geschat 35m.)
- dag 5: Harlingen-Enkhuizen, waar Outlaw dan bleef tot 14.8.03 (ze zijn ons met auto komen halen, maar wél gemakkelijke trein Enkhuizen-A'dam-Antwerpen-Brugge)
Thierry Willems